Temat obowiązku sporządzania przez spółki akcyjne raportów rocznych zgodnie z wymogami ESEF (ang. European Single Electronic Format, ESEF) od kilku lat wywoływał spore zainteresowanie wśród uczestników polskiego rynku kapitałowego. Powodów było kilka: nowe formuły raportowania wyników finansowych, konieczność wdrożenia narzędzia informatycznego, które pozwoli taki plik przygotować oraz zmiany w terminie wejścia w życie nowych przepisów. Pierwotnie ESEF miał dotyczyć sprawozdań za lata obrotowe rozpoczynające się dnia 1 stycznia 2020 roku lub później, ale instytucje unijne oraz lokalne zdecydowały o dobrowolnym odroczeniu wprowadzenia regulacji w naszym kraju o rok. Decyzja ta została podjęta w samym środku okresu raportowania spółek giełdowych, co również wywołało spore zamieszanie. Teraz sytuacja jest już jasna: wszystkie raporty roczne rozpoczynające się od 1 stycznia 2021 roku obowiązkowo będą musiały zostać sporządzone w formacie ESEF.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) dopuścił możliwość dobrowolnego przesłania raportów ESEF spółkom z warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych i przygotował bramkę do przesłania produkcyjnych wersji sprawozdań. Z takiej możliwości skorzystało 149 emitentów. 30 z nich przygotowało raporty, korzystając z dedykowanej aplikacji Comarch ESEF. Wszystkie te raporty przeszły walidację zgodnie z założeniami regulatorów.

Comarch również przekształcił swój raport roczny (w tym skonsolidowany) za rok 2020 do formatu iXBRL przy użyciu tej aplikacji. Są one dostępne na stronie: https://www.comarch.pl/relacje-inwestorskie/raporty-okresowe/2020/ .

- Przygotowania do raportowania w formacie ESEF były w Comarch prowadzone od dawna, dlatego mimo możliwości przesunięcia raportowania w nowym formacie, zdecydowaliśmy się nie zmieniać pierwotnego planu i już w tym roku raportować w nowym formacie. Ostatecznie tworzenie raportów w Grupie Comarch w nowym formacie przebiegło dosyć sprawnie. Niewątpliwie w całym procesie przygotowania raportu, ważną rolę odgrywało narzędzie, które musi generować dokumenty zgodne z regulacją ale i w jak najszerszym stopniu pomagać w merytorycznej stronie raportowania. Pomagają przy tym różne funkcjonalne możliwości narzędzia, w tym integracja z arkuszem kalkulacyjnym czy szybka i skuteczna konwersja PDF do XHTML – opisuje Agnieszka Pasich z Działu Relacji Inwestorskich w Comarch.

- Udostępnienie środowiska produkcyjnego z możliwością dobrowolnego przesyłania raportów ESEF okazało się być bardzo dobrym rozwiązaniem dla uczestników rynku kapitałowego. Szkoda tylko, że oficjalna zmiana w przepisach o możliwości dobrowolnego przygotowania raportów w ESEF została podjęta tak późno, co wywołało spore zamieszanie na rynku, niemniej jednak jesteśmy świadomi, że decyzja ta zależała nie tylko od lokalnych ale i unijnych regulatorów. Najbardziej zdeterminowane i przygotowane do regulacji spółki miały szansę zapoznania się ze ścieżkami i procesami jakie muszą zostać wykonane w zakresie nowego raportowania. Dodatkowo prace, które wykonali pracownicy działów relacji inwestorskich czy zespoły specjalistów ds. finansów zdecydowanie usprawnią sporządzanie kolejnych raportów. Na dotychczasowym raportowaniu w ESEF skorzystali również dostawcy systemów do tworzenia raportów w ESEF. Również my zdobyliśmy mnóstwo doświadczenia. Posiadamy obecnie bardzo szczegółową wiedzę merytoryczną i techniczną do której sięgamy na bieżąco przy wsparciu kolejnych klientów składających raporty w ESEF, aby raportowanie było jeszcze bardziej sprawne– mówi Paweł Krupa, product manager systemów Comarch ERP.

Czas najwyższy sięgnąć po ESEF

Spółki, które nie dostosowały jeszcze sprawozdań rocznych do wymogów ESEF, powinny rozpocząć prace przygotowawcze do publikacji raportów finansowych według nowych reguł. Elementem niezbędnym jest nabycie i wdrożenie dedykowanego narzędzia informatycznego wspomagającego proces interaktywnego raportowania.

- Na rynku jest dostępnych szereg aplikacji z mniej lub bardziej zaawansowanymi funkcjonalnościami, które umożliwiają użytkownikowi tworzenie raportów rocznych przy zachowaniu wytycznych ESEF. Narzędzia takie powinny umożliwiać zapis raportu w odpowiednich formatach, dzięki czemu mogą być m.in. otwierane bez problemu w dowolnej przeglądarce internetowej, jak i przez programy informatyczne gromadzące i przetwarzające dane. Dodatkowo aplikacje pozwalają uporządkować zawarte informacje, przez co raporty stają się czytelniejsze - wylicza Paweł Krupa.

Jednym z narzędzi informatycznych, z których mogą korzystać spółki notowane na GPW w Warszawie oraz innych giełd w UE jest Comarch ESEF. Na zakup aplikacji zdecydowało się niemal 70 firm. Są wśród nich m.in.: Apator S.A., APS Energia S.A., Auto Partner S.A., Erbud S.A., Grupa Kapitałowa Vistula Retail Group Inter Cars S.A., Korporacja KGL S.A., Master Pharm S.A.,  Unimot S.A., P.A. Nova S.A., Vigo System S.A. czy też X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A.

- Aktualnie obserwujemy zwiększone zainteresowanie ze strony spółek tematem ESEF. Z pewnością jest to związane ze zbliżającymi się terminami badań wstępnych przez audytorów, którzy będą chcieli walidować próbne raporty przygotowane przez emitentów w nowym formacie - dodaje Paweł Krupa.

Oprócz standardowych funkcjonalności niezbędnych do przygotowania raportu zgodnego ze standardami ESEF, aplikacja ta może zostać zintegrowana z arkuszem kalkulacyjnym EXCEL, który wciąż jest najpopularniejszym rozwiązaniem stosowanym przez emitentów do tworzenia raportów skonsolidowanych. Pozwoli to na automatyzacje pracy, ponieważ dane wprowadzane do arkusza kalkulacyjnego od razu zaktualizują się w aplikacji. Gotowe raporty mogą być również eksportowane do formatów PDF lub DOCX. Udostępniono również możliwość tworzenia kopii zapasowych raportu. Dodatkowo w każdym momencie pracy nad raportem, użytkownik systemu może uruchomić walidacje, które sprawdzą poprawność otagowanych informacji. 

-  Walidator wbudowany w aplikacji Comarch ESEF, analizuje raporty zgodnie z wytycznymi regulatora ESMA i dodatkowo pracuje niemal identycznie jak ten, który obecnie jest udostępniony na bramce KNF. Celowo zaprojektowaliśmy rozwiązanie tak, aby emitenci sprawdzając raport w naszej aplikacji byli pewni co do wyniku walidacji na produkcyjnej bramce KNF. To ważny argument za wyborem naszej aplikacji przez klientów­ - zaznacza Paweł Krupa.

System dostępny jest w wersji chmurowej oraz stacjonarnej. Można skorzystać też z wersji demo aplikacji, która prezentuje podstawowe funkcjonalności niezbędne do przygotowania raportu.