3 poziomy współpracy człowieka z AI w systemach ERP

„Mamy AI w firmie" może dziś znaczyć wszystko – od prostej reguły „jeśli X, to Y" po agenta, który sam wykrywa nową fakturę i przygotowuje kompletną propozycję jej rozliczenia do zatwierdzenia. Różnica między tymi rozwiązaniami to nie niuans technologiczny, ale realne godziny pracy zespołu i skala błędów w procesach finansowych. W tym artykule pokazujemy trzy poziomy współpracy człowieka z AI w systemach ERP. Co ważne: to nie etapy, z których każdy kolejny wypiera poprzedni – wszystkie trzy współistnieją i będą współistnieć w tym samym systemie. Sztuką jest dopasowanie poziomu wsparcia AI do charakteru zadania.

Poziom 1: Tradycyjna automatyzacja (sztywne reguły)

Mechanizm oparty na statycznych algorytmach („jeśli X, to Y"). Sprawdza się przy powtarzalnych, w pełni przewidywalnych zadaniach – i w tej roli pozostanie niezastąpiony, bo jest tani, szybki i w stu procentach audytowalny. Jego granica: zmiana układu danych na fakturze lub nietypowy zapis natychmiast zatrzymuje proces i wymaga ręcznej interwencji pracownika.

Poziom 2: Asystenci AI (interfejsy konwersacyjne)

Modele językowe jako nowy interfejs systemu – np. ChatERP, który pozwala sterować oprogramowaniem językiem naturalnym. Działają reaktywnie: użytkownik wpisuje polecenie, system generuje odpowiedź lub wykonuje pojedynczą operację.

Poziom 3: Agenci AI (wbudowane moduły pracujące w tle)

Programy wbudowane bezpośrednio w architekturę ERP. Reagują na zdarzenia biznesowe (np. wpłynięcie dokumentu) i samodzielnie przygotowują kompletny proces end-to-end w tle – w oparciu o pełny kontekst organizacji: historię transakcji, słowniki i uprawnienia. Kluczowa zasada: agent niczego nie zatwierdza sam. Przygotowuje gotową, kompletną propozycję – sparowania, zaksięgowania, kategorii – a ostateczna decyzja zawsze należy do pracownika (model Human-in-the-Loop). Człowiek przestaje ręcznie wypełniać formularze, a zaczyna weryfikować i akceptować gotowe wyniki.

Czym różnią się poszczególne poziomy w praktyce?

Co poziom 3 oznacza w praktyce? Wyniki z systemów Comarch

Agenci AI w Comarch Betterfly, Comarch ERP Optima i Comarch ERP XL to nie zewnętrzne „nakładki", ale wbudowane moduły pracujące bezpośrednio na danych firmowych – w ramach reguł i uprawnień użytkownika. Przykładowe wyniki z testów procesowych u klientów:

• Wyciągi bankowe: parowanie 1000 pozycji skrócone z 6 godzin do 3 minut w firmie ASAJ (Comarch ERP XL).
• Procesowanie faktur: kategoryzacja dokumentów szybsza o 70% w Comarch ERP Optima.

Agent AI nie zastępuje systemu ERP, lecz zmienia podział pracy między człowiekiem a systemem. Przez dekady ERP przede wszystkim rejestrował działania firmy. Agenci AI sprawiają, że system zaczyna część tej pracy wykonywać samodzielnie – w oparciu o dane, procesy i reguły konkretnej organizacji.

Tomasz Stachlewski, CTO w Comarch ERP

To kierunek całego rynku: według IDC do 2029 roku systemy agentowe osiągną blisko 50% udziału w globalnych wydatkach na AI, a do 2030 roku wdrożenia zdominują agenci wbudowani natywnie przez producentów ERP i SaaS.

A co z bezpieczeństwem?

Samodzielna praca agenta w tle nie oznacza utraty kontroli. W ekosystemie Comarch dane pozostają w zamkniętym środowisku na serwerach w UE (zgodność z RODO), nie trenują zewnętrznych modeli, a każda kluczowa decyzja wymaga zatwierdzenia przez pracownika (Human-in-the-Loop).

Na którym poziomie jest Twoja firma?

Docelowo w każdym systemie ERP wszystkie trzy poziomy będą pracować obok siebie: reguły tam, gdzie proces jest w pełni przewidywalny, asystent tam, gdzie człowiek potrzebuje szybkiej odpowiedzi, agent tam, gdzie zadanie wymaga kontekstu i toczy się w tle. Pytanie nie brzmi więc „czy jesteś już na poziomie 3", tylko: ile procesów, które dziś zatrzymują się przy każdym nietypowym dokumencie albo czekają, aż ktoś zada pytanie, mógłby już przygotowywać agent – tak, by pracownik dostawał gotową propozycję i podejmował tylko ostateczną decyzję?

Pobierz whitepaper "Agenci AI w systemach ERP"