JPK_CIT: co uporządkować przed zamknięciem roku?

Za rok 2026 plik JPK_CIT przekaże już szeroka grupa podatników CIT. Składają się na niego księgi rachunkowe z oznaczeniami podatkowymi (JPK_KR_PD) oraz ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (JPK_ST_KR). Plan kont i kartoteki majątku najlepiej uporządkować przed zamknięciem roku obrotowego.

Kogo i od kiedy dotyczy JPK_CIT

Obowiązek wchodzi etapami, a plik składa się w ciągu siedmiu miesięcy od zakończenia roku podatkowego lub obrotowego. Pierwotnie był to termin na złożenie zeznania rocznego, ale Ministerstwo Finansów go wydłużyło. Przy roku kalendarzowym pierwszy plik za 2026 r. trzeba więc przesłać do 31 lipca 2027 r.

Analogiczne obowiązki obejmują podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, ale ten artykuł skupia się na CIT.

Mapowanie planu kont: dlaczego standardowy plan może nie wystarczyć

JPK_KR_PD wymaga przypisania kont do znaczników słownikowych określonych przez Ministerstwo Finansów. Wewnętrzny plan kont, rozwijany często przez lata, trzeba więc dokładnie odwzorować w nowej strukturze.

Najczęstsze trudności to:

• Analityka kont. Jedno konto syntetyczne często łączy operacje o różnym charakterze podatkowym, więc trzeba je rozbić na konta analityczne.
• Koszty KUP i NKUP. Jeśli oba rodzaje kosztów trafiają na jedno konto, rozdzielenie ich po fakcie jest pracochłonne.
• Różnice między wynikiem bilansowym a podatkowym. Pozycje wpływające na podstawę opodatkowania powinny być widoczne wprost w księgach.

Przykład: konto „Koszty reprezentacji” obejmuje zarówno upominki z logo firmy, jak i usługi gastronomiczne dla kontrahentów. Wydzielenie dwóch kont analitycznych pozwala przypisać każdemu właściwy znacznik bez ręcznej analizy dokumentów na koniec roku.

JPK_ST_KR: ewidencja środków trwałych pod lupą

Druga ze struktur, JPK_ST_KR, obejmuje ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Wymusza ona integrację danych księgowych z majątkowymi na niespotykaną dotąd skalę. Dla pozycji w ewidencji raportuje się m.in.:

• unikalny numer identyfikacyjny składnika majątku nadany przez podatnika,
• daty nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z ewidencji,
• dane dokumentu nabycia lub wytworzenia – w tym numer identyfikacyjny KSeF,
• symbol Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT – dotyczy wyłącznie środków trwałych),
• metody i stawki amortyzacji, z osobnym wykazaniem wartości bilansowej i podatkowej oraz kwot odpisów.

Projektowane odroczenie obowiązku (lata 2026–2028): W odpowiedzi na postulaty rynku Ministerstwo Finansów opublikowało projekt rozporządzenia w sprawie zwolnienia z obowiązku prowadzenia przy użyciu programów komputerowych i przesyłania ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który zwalnia podatników CIT z obowiązku prowadzenia ewidencji środków trwałych i WNiP w programach komputerowych oraz przesyłania struktury JPK_ST_KR za lata rozpoczynające się po 31 grudnia 2025 r. a przed 1 stycznia 2029. Aktualnie projekt ten jest wciąż w fazie prac legislacyjnych.

Jak Comarch ERP wspiera przygotowania

Comarch ERP Optima i Comarch ERP XL już generują plik JPK_KR_PD, a obsługa części dotyczącej środków trwałych (JPK_ST_KR) jest wdrażana etapami. Wszystkie potrzebne zmiany wymagane do prawidłowego złożenia pliku JPK_ST_KR już są dostępne w ewidencji środków trwałych i WNiP.

• Comarch ERP Optima. Od wersji 2025.3.1 system umożliwia przygotowanie danych i wygenerowanie pliku JPK_KR_PD. Monitorujemy zmiany i harmonogram udostępnienia JPK_ST_KR uzależniamy od podpisania ww rozporządzenia.
• Comarch ERP XL. System w pełni obsługuje JPK_KR_PD, a spółki z pierwszego etapu już raportują za jego pomocą. Struktura JPK_ST_KR jest w fazie implementacji. 

Harmonogram prac do zamknięcia roku

1. Listopad: przegląd planu kont. Rozbij konta mieszane na analityki i przypisz znaczniki słownikowe.
2. Grudzień: testowe generowanie. Wygeneruj plik na danych z bieżącego roku i sprawdź go walidatorem.
3. Po zamknięciu ksiąg: wysyłka. Wygeneruj ostateczny plik i prześlij go w ciągu siedmiu miesięcy od końca roku, przy roku kalendarzowym do 31 lipca 2027 r.